Copyright 2019 - Institut za pogranična područja. Sva prava zadržana.

Mozaik sa predstavom Dionisa

 

Datum nastanka Vek Lokacija
oko 310. godina  IV Gamzigrad, Zaječar 

 

Klasifikacija/kategorija
Dela sa spomeničkim i umetničkim svojstvima Proglašeno kulturno dobro  Kulturno dobro 

 

 

Mozaik sa predstavom Dionisa, u potpunosti slikarski izveden, razlikuje se od svih poznatih predstava tog božanstva u svetu. Večno mladi bog – smrtnik koji uvek iznova vaskrsava, pleni svojom lepotom, savršenim skladom kompozicije i širokom paletom boja i njihovih nijansi, koja savršeno podržava prirodu i njenu bujnost. Više no na svim ostalim, na gamzigradskom mozaiku, svojom životnožću i čulnošću, u svakome od svojih brojnih obličja zadržava simboliku stalnog obnavljanja prirode, neprekidnog ciklusa nastajanja kroz nestajanje, večnog rađanja života iz prvobitnog haosa. Gamzigradska predstava Dionisa je vizualizacija stalne težnje ovog boga da ljude, učinivši ih besmrtnima, uvede u svet bogova. Dionis je spasitelj duša i onaj koji daje večiti život. Čin spasenja buduće supruge Arijadne i majke Semele je alegorijska slika spasenja ljudske duše. Sklapanje svetog braka sa Arijadnom i njeno uvođenje među bogove na Olimpu, aludira na trenutak brisanja granice između “ovog” i “onog” sveta, između “ovostranog” i “onostranog”, odnosno pruža nadu u postojanje trenutka u kome duša uspeva da se otrgne od smrti i, izborivši pravo na večni život, odnosno na neprestano obnavljanje, pređe u sferu besmrtnosti. Suštinski, ta težnja ka oslobađanju ima daleko dublje značenje, zbog čega dionizijski kult predstavlja srž grčkog spiritualizma, po shvatanju duše i doprinosu njenom otvaranju i otkrivanju. Upravo iz dionizijskih obreda rođena je ideja o duši srodnoj božanskom i o duši stvarnijoj od tela.

Galerijeva zadužbina, Felix Romuliana, nastala je u večni spomen na božanskog cara.

Ideja-vodilja Galerijevog grandioznog graditeljskog poduhvata u njegovoj domovini jeste ideja Galerije – Novi Dionis, a upravo posredstvom Dionisa je uspostavljena paralela Galerije – Novi Aleksandar i Novi Romul. Inspiracija Galeriju za ukazivanje izuzetnog poštovanja Dionisu bila je, bar delimično, njegova namera da delifikuje svoju majku Romulu, kao i samoga sebe.

Mozaička predstava Dionisa i zidni reljef sa predstavom usnule Arijadne simbolišu ideju smrt – vaskrsenje, odnosno ukazuju na dva čina apoteoze čiji su impresivni materijalni dokazi otkriveni na brdu Magura, oko 1 km u vazdušnoj liniji od glavne (istočne) kapije Romulijane. Uprkos činjenici da je sam čin apoteoze bez sumnje imao i političku konotaciju, Galerijeva a još više Romulina apoteoza odslikavala je, pre svega, ličnu religioznost. Poput Dionisa i njegove majke Semele, koji su se pridružili bogovima na Olimpu nakon Dionisove trijumfalne ekspedicije u Indiju, Galerije – Novi Dionis - i njegova majka Romula, uzdigli su se u nebo sa vrha Magure.

Mozaik sa predstavom boga Dionisa (h=1,74m; šir. 1,98m) predstavlja sublimaciju celokupne arhitektonske i dekorativne koncepcije Romulijane: divinizirani čovek uplovljava u sfere besmrtnika.

Narodni muzej Zaječar
Dragoslava Srejovića 2
19000 Zaječar
tel. +381 (0)19 422 930
www.muzejzajecar.org
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Kontakt

Institut za pogranična područja

Trg oslobođenja 1
19000 Knjaževac

tel/fax. +381 (0)19 436 988
mob. +381 (0)64 8510 264

email. Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Internet. www.ipp.rs

kancelarija u Zaječaru:
Trg Oslobođenja bb
19000 Zaječar

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

Štampa

Pratite nas...